Ev satın alma hayalinizi gerçekleştirmek üzereyken tapu müdürlüğünde karşılaştığınız terimler kafanızı karıştırabilir. "İpotek feki", "kat irtifakı", "intifa hakkı"... Bu terimler aslında o kadar karmaşık değil. İşte bilmeniz gereken 5 temel tapu terimi.
1. İpotek ve İpotek Feki
İpotek: Bankadan konut kredisi çektiğinizde, banka evinize ipotek koyar. Bu, krediyi ödeyene kadar evi satamayacağınız veya devredemeyeceğiniz anlamına gelir. Banka alacağını garanti altına almış olur.
İpotek feki: Kredinizi tamamen ödediğinizde, bankanın ipoteği kaldırması işlemidir. Banka size "ipotek fek yazısı" verir, bunu tapu müdürlüğüne götürerek ipoteği sildirirsiniz. Bu işlem ücretsizdir.
2. Kat İrtifakı vs Kat Mülkiyeti
Kat irtifakı: Bina henüz inşaat halindeyken veya iskân belgesi (yapı kullanma izni) alınmadan verilen tapudur. Proje üzerinden satışlarda kat irtifakı tapusu verilir.
Kat mülkiyeti: Bina tamamlanıp iskân belgesi alındıktan sonra verilen asıl tapudur. Kat mülkiyeti tapusu daha güvenlidir çünkü binanın yasal olarak tamamlandığını gösterir.
Dikkat: Ev satın alırken mutlaka kat mülkiyeti tapusu isteyin. Kat irtifaklı daireler bazen iskân alamayan binalarda olabilir.
3. Şerh (Tapu Kaydına İşlenen Kısıtlama)
Şerh, tapu kaydına işlenen ve gayrimenkul üzerindeki hakları kısıtlayan bir uyarıdır. Türleri:
- Satış vaadi şerhi: Birine satma sözü verildiğini gösterir
- Haciz şerhi: Borç nedeniyle mülkün haczedildiğini gösterir
- İhtiyati tedbir şerhi: Mahkeme kararıyla satışın durdurulduğunu gösterir
Ev alırken tapu kaydında şerh olup olmadığını mutlaka kontrol edin. Şerhli bir evi satın almak büyük risk taşır.
4. İntifa Hakkı
İntifa hakkı, bir mülkün kullanım hakkının başka birine verilmesidir. Örneğin, anne evin mülkiyetini çocuğuna devretmiş ama intifa hakkını üzerinde tutmuşsa, anne hayatta olduğu sürece o evde oturma veya kirasını alma hakkına sahiptir. Mülkiyet çocuğundadır ama kullanım annededir.
5. Hisseli Tapu
Hisseli tapu, bir mülkün birden fazla kişiye ait olduğu durumlardır. Miras yoluyla en sık karşılaşılan durumdur. Dikkat etmeniz gerekenler:
- Hisseli tapuda diğer hissedarların onayı olmadan mülkü satamazsınız
- Hissedar sayısı arttıkça anlaşma zorlaşır
- "İzale-i şüyu" davası ile mahkeme yoluyla satış veya bölünme talep edebilirsiniz
Tapu Belgelerini Anlamakta Zorlanıyor musunuz?
Tapu senedi, gayrimenkul sözleşmesi veya kat mülkiyeti belgelerinizi Anlat'a yükleyin. Yapay zeka tüm terimleri açıklasın, riskli maddeleri işaretlesin.